SDG 13: Iqlim o'zgarishiga qarshi kurashish
Asosiy g'oya
Iqlim o'zgarishi va uning oqibatlariga qarshi kurashish bo'yicha tezkor choralar ko'rish.
Umumiy ma'lumot
Barqaror rivojlanishning 13-maqsadi iqlim o'zgarishi va uning oqibatlariga qarshi kurashish bo'yicha tezkor choralar ko'rishga qaratilgan. Keyingi o'rinlarda bu maqsad SDG 13 deb yuritiladi.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti tomonidan 2015-yilda belgilangan 17 ta barqaror rivojlanish maqsadlaridan biri sifatida SDG 13 2030-yilgacha erishilishi kerak bo'lgan beshta maqsadni o'z ichiga oladi va iqlim bilan bog'liq keng ko'lamli masalalarni qamrab oladi.
Maqsadli natijalar
Dastlabki 3 ta maqsad maqsadli natijalar deb yuritiladi va ular quyidagilarni o'z ichiga oladi:
- iqlim bilan bog'liq tabiiy ofatlarga chidamlilik va moslashish qobiliyatini kuchaytirish
- iqlim o'zgarishi bo'yicha chora-tadbirlarni siyosat va rejalashtirishga integratsiya qilish
- iqlim o'zgarishiga qarshi kurashish uchun bilim va salohiyatni shakllantirish
Amalga oshirish mexanizmlari
Qolgan ikkita maqsadda BMTning iqlim o'zgarishi bo'yicha doiraviy konventsiyasini amalga oshirish, rejalashtirish va boshqarish salohiyatini oshirish mexanizmlari ilgari surilgan.
Bu yo'nalishlar ayniqsa rivojlanayotgan mamlakatlar va iqlim xavfiga ko'proq duch kelayotgan hududlar uchun muhim ahamiyatga ega.
Global ta'sirlar
Hozirgi vaqtda iqlim o'zgarishi dunyoning barcha mamlakatlarida global hamjamiyatga ta'sir ko'rsatmoqda. Uning ta'siri nafaqat milliy iqtisodiyotlarga, balki hayot va yashash vositalariga, ayniqsa zaif sharoitlarda bo'lgan aholiga ham kuchli ta'sir qiladi.
2018-yilda iqlim o'zgarishi bilan bog'liq tabiiy ofatlar, masalan katta o'rmon yong'inlari, qurg'oqchilik, bo'ronlar va toshqinlar chastotasi kuchaydi.
Energiya va iqlim bog'liqligi
Toza energiya bo'yicha SDG 13 va SDG 7 bir-biri bilan chambarchas bog'liq va o'zaro bir-birini to'ldiradi.
Parij kelishuvi bo'yicha majburiyatlarni bajarish uchun mamlakatlar issiqxona gazlarini qisqartirishning yetakchi yo'nalishlari sifatida yoqilg'idan qayta tiklanadigan energiyaga o'tish va yakuniy energiya samaradorligini oshirishga e'tibor qaratishi kerak.
Kelgusi ustuvor yo'nalishlar
Kelgusida iqlim xavflariga moslashuvchan infratuzilma qurish, favqulodda vaziyatlarga tayyorgarlikni kuchaytirish, ekologik ta'limni kengaytirish va milliy siyosatlarni iqlim maqsadlari bilan uyg'unlashtirish SDG 13 ning asosiy ustuvor yo'nalishlari bo'lib qoladi.
Iqlim o'zgarishiga qarshi samarali kurashish uchun hukumatlar, biznes, ilmiy muassasalar va mahalliy hamjamiyatlarning uzviy hamkorligi zarur.